Op mijn school, het Grescollege wordt gewerkt met traditionele klaslokalen en paviljoens. Paviljoens zijn open leercentra waar twee klassen tegelijk les kunnen krijgen. Aangrenzend aan de paviljoens bevinden zich kleine instructielokalen. De school is een open gebouw. Hiermee bedoel ik dat het gebouw multifunctioneel wordt ingezet en iedereen in het gebouw kan zien en ervaren wat er zich allemaal afspeelt. Naast het Grescollege zijn er diverse bedrijven in het gebouw gevestigd met elk hun eigen plek. Het open karakter is ook terug te zien in de traditionele lokalen, hier is gewerkt met veel glazen muren. Daarnaast zijn alle lokalen voorzien van een andere opstelling. Je vindt er de traditionele ‘busopstellingen’, groepsopstellingen en u-opstellingen in verschillende variaties. Keuze genoeg dus!

Om mijn lessen zo effectief mogelijk te maken ben ik erachter gekomen dat ik het lokaal kan inzetten als instrument. Lotte van Egmond heeft met haar bedrijf tijdens een studiedag afgelopen jaar een workshop gegeven over haar tool: het lokaal als instrument! Helaas kon ik er zelf niet bij zijn, maar inmiddels ben ik wel in het bezit van haar tool en deel ik graag mijn ervaringen.

De tool bestaat uit een kaartenset die is ingedeeld in een aantal thema’s. Via verschillende stappen ontdek je welke opstelling passend kan zijn voor jouw les! Door het inzetten van deze tool maak ik mezelf bewust van de mogelijkheden die ik als docent heb om leerlingen effectiever te laten leren. De tool zet me aan het denken wanneer ik mijn les voorbereid. Het kost me een kleine tijdsinvestering van 5 minuten. Het resultaat van deze tijdsinvestering is dit meer dan waard. Door voorafgaand aan de les na te denken over een passende opstelling merk ik dat mijn leerlingen veel effectiever bij de les zijn betrokken en dat ze de volgende les de leerstof makkelijker kunnen reproduceren en toepassen. In de praktijk zijn leerlingen gebaad bij structuur en duidelijkheid. Enige mate van voorspelbaarheid vinden ze fijn. Vooraf dacht ik dat ik door het ‘schuiven’ van tafels en stoelen onrust zou creëren bij de leerlingen. In tegendeel, de leerlingen vinden het leuk om samen het lokaal te ‘verbouwen’. Doordat de leerlingen actief bezig zijn bij de opstart van de les is er daarna voldoende rust om actief aan de slag te gaan met de les en de werkvorm die ik van te voren heb bedacht.

Hoe werkt de tool? Het voorbereiden van je les is simpel. Via een aantal opeen volgende stappen ontdek je welke opstelling passend is voor jou les:

1. Kies je leerdoel.
   Allereerst bedenk je welke leerdoel je met de les of de werkvorm voor ogen hebt. Moeten je leerlingen voornamelijk lesstof gaan onthouden? Of verwacht je bijvoorbeeld dat ze de leerstof leren toepassen?

2. Kies de leeractiviteit
   Op basis van het leerdoel kies je een passende leeractiviteit. Oftewel, wat moeten je leerlingen gaan doen. Wil je dat je leerlingen gaan discussiëren? Of is het juist de bedoeling dat ze kennis leren toepassen?

3. Kies de samenstelling van de groep
   Als laatste voorbereidingsstap denk je na over de samenstelling van je klas. Gaan leerlingen individueel aan het werk? In duo’s of bijvoorbeeld in groepjes?

Met behulp van de voorbereidingsstappen kun je vervolgens een passende opstelling kiezen. Handig toch! Je kunt het kaartenspel ook gebruiken om samen met je collega’s te brainstormen en van elkaar te leren.
Zelf heb ik de kaartenset nu twee keer gebruikt als voorbereiding op mijn lessen. Ik ben enthousiast! In mijn volgende blog neem ik jullie mee in een van de uitgevoerde lessen en deel ik mijn voorbereiding.

Sjoerd Bongaerts is gastblogger en onderwijsadviseur bij impactyou.nl en Docent economie bij het Grescollege. Daarnaast is hij eigenaar van Young Talent Coach; www.youngtalentcoach.com. Hij helpt jongeren de beste te worden in het maken van belangrijke loopbaankeuzes door hun talent te prikkelen.

Het bericht Het lokaal als ondersteuning voor je les verscheen eerst op ImpactYou.

Inmiddels zijn we drie maanden verder en ben ik begonnen aan de nieuwe uitdaging. Ik heb het Blariacumcollege achter me gelaten en ben gestart op het Grescollege. Een nieuwe omgeving, een nieuw soort onderwijs kortom een nieuwe uitdaging!

Op het Grescollege wordt er gewerkt via het Jenaplan principe. Daarnaast wordt de omgeving en de samenleving actief betrokken bij de school. De school is een ontmoetingsplek voor jong en oud. Zo is er bijvoorbeeld een restaurant in de school dat open is voor publiek en zijn er andere bedrijven die een eigen werkplek hebben binnen de school. Het omgevingsleren wordt hier dus veelal toegepast. Daarnaast wordt er gewerkt met paviljoens. Open ruimtes waar leerlingen werken aan projecten. Rondom deze paviljoens zijn er instructielokalen gevestigd waar de leerlingen instructie kunnen krijgen. Kortom een hele nieuwe omgeving met een andere type onderwijs. Maar juist dit is wat mij trekt! In mijn ideaalbeeld over de invulling van het onderwijs wil ik de omgeving bij de school betrekken. Leerlingen laten leren door te ervaren, ervaren in de praktijk. Ik kijk er naar uit om contacten te leggen met de omgeving en te kijken welke samenwerkingsprojecten we kunnen opzetten.

Voor mezelf heb ik besloten dat ik dit schooljaar rustig wil afmaken. Dit betekent dat ik dit schooljaar alleen les geef. Ik ben geen coach en decaan meer. Nu ik inmiddels een kleine maand werkzaam ben op het Grescollege ben ik blij dat ik deze keuze heb gemaakt! Ik had nooit gedacht dat er zoveel op me zou afkomen. Dit is voor mij de tweede baan als docent. Mijn laatste stageplek op het Blariacumcollege heeft me er direct een baan opgeleverd. Na acht schooljaren kan ik wel zeggen dat ik iedereen ken en ik weet hoe alles werkt. Op mijn nieuwe werkplek is dit totaal anders. Het lijkt net alsof ik vers van de lerarenopleiding af kom en nog alles moet ontdekken. Logisch natuurlijk, maar ik had van te voren niet gedacht dat dit z`n impact zou hebben.

Op dit moment moet ik mijn plek nog zien te vinden op het Grescollege. De namen van de leerlingen en de meeste collega’s ken ik al. Ook de manier van werken in samenhang met de afspraken die gelden op de school begin ik steeds beter te onthouden. Mijn klassenmanagement vraagt in deze fase de meeste aandacht. Ik heb bij deze school de klassen van een collega overgenomen die met pensioen is gegaan. Omdat ik drie maanden heb moeten uitwerken bij het Blariacumcollege hebben sommige klassen een tijd geen economie gehad. Andere klassen zijn overgenomen door een collega. Kortom, voor sommige leerlingen ben ik dit jaar de derde economiedocent. En een nieuwe docent betekent: uitproberen en de grenzen opzoeken. Wat kunnen we bij deze docent wel en niet doen? Wanneer wordt deze docent boos? En hoe kan deze docent ons verder helpen? Ik had nooit gedacht dat dit zoveel energie van mij zou kosten. Waar ik op het Blariacumcollege een bepaalde ‘reputatie’ had opgebouwd, begin ik nu weer helemaal vanaf nul.

Voor mij betekent dit, veel aandacht vestigen op de rollen van de docent. Zodat leerlingen direct in de gaten hebben wat je van hen verwacht, ze weten hoe het er in jouw lessen aan toe gaat en dat je laat zien dat je oog hebt voor elke leerling. Waar ik voorheen bepaalde rollen van de docent op een natuurlijke manier uitvoerde, zonder erbij na te denken, sta ik er nu uitvoeriger bij stil!

In mijn volgende blog zal ik jullie meenemen in mijn ervaringen tot nu toe op het Grescollege en leg ik uit hoe ik expliciet aandacht besteed aan de rollen van de docent tijdens mijn lessen!

Sjoerd Bongaerts is gastblogger en onderwijsadviseur bij impactyou.nl en Docent economie bij het Grescollege. Daarnaast is hij eigenaar van Young Talent Coach; www.youngtalentcoach.com. Hij helpt jongeren de beste te worden in het maken van belangrijke loopbaankeuzes door hun talent te prikkelen.

Het bericht Werken bij een andere school verscheen eerst op ImpactYou.

Half januari, rapportvergadering, tijd om de balans op te maken. Waar staan de leerlingen? Tijdens deze vergadering bepalen we de voorlopige advies van de leerlingen. Voor mij als decaan zijn dit belangrijke momenten. Als duidelijk is welke prognose de leerling krijgt, kunnen we samen met de coach (mentor), leerling en ouders gerichter aan de slag gaan met de profielkeuze. Om zo gericht mogelijk aan de slag te gaan ontvangen de leerlingen van elke vakdocent een advies. Dit advies wordt ook tijdens de rapportvergadering besproken. De vakdocent geeft aan of het wel of geen verstandige keuze is om het vak in de bovenbouw te kiezen. Mocht de vakdocent twijfelen of een negatief advies geven, dan licht de vakdocent dit ook toe met een woordrapportage. Daarnaast wordt het niveau van de leerling tijdens deze vergadering geprognotiseerd. Stroomt een leerling door naar leerjaar drie kader? De gemengde leerweg? Of toch de theoretische leerweg? Alle prognoses evenals de adviezen van de vakdocenten worden door mij verzameld. Op basis van de prognoses gaan leerlingen een voorlopige profielkeuze maken. Welk profiel willen de leerlingen bijvoorbeeld kiezen, maar ook welke keuzevakken worden erbij gekozen? Op basis van de voorlopige profielkeuze kan ik als decaan beoordelen of er ‘handige’ keuzes zijn gemaakt. Stel bijvoorbeeld dat een leerling graag voor het profiel Media, Vormgeving en ICT wil kiezen. De leerling is dan verplicht om het vak natuurkunde te volgen (bij ons op school). Wat als de leerling hier een onvoldoende voor scoort? En een negatief advies krijgt van de vakdocent? Welke mogelijkheden zijn er dan nog? Bij dit soort keuzes word ik als decaan betrokken.

Als de leerling een voorlopige profielkeuze heeft gemaakt wordt dit met de ouders in een oudergesprek gecommuniceerd. Deze oudergesprekken bereiden de leerlingen zelf voor. In de vorm van een presentatie geven ze hun ouders uitleg over de profielkeuze. Ze vertellen hoe de keuze tot stand is gekomen en geven aan hoe het gekozen profiel is opgebouwd. In de presentatie onderbouwen de leerlingen hun keuze en geven ze aan waar eventuele valkuilen kunnen ontstaan. Welke vakken kunnen bijvoorbeeld een struikelblok vormen? Maar ook onderbouwen ze hun keuze. Wat spreekt hen aan bij het gekozen profiel?

Helaas is ook deze ronde oudergesprekken weer online. De leerlingen presenteren daarom voorafgaand aan het oudergesprek de presentatie aan hun ouders. In het oudergesprek gaat de coach vervolgens de profielkeuze doornemen en stelt de coach hierbij kritische vragen om te achterhalen of de leerling de ‘juiste’ keuze heeft gemaakt. Zo proberen we als school de ouders toch zo goed mogelijk te betrekken bij de profielkeuze van hun kind.

Zoals ik in mijn vorige blog vertelde, organiseren we bij ons op school veel activiteiten om leerlingen een passende profielkeuze te kunnen laten maken. Inmiddels hebben we de ‘weken van…’ (zie mijn blog van eind oktober) voor een groot gedeelte achter de rug. Eind januari heeft als extra activiteit nog de profielenmarkt plaats gevonden. Deze had eigenlijk eind november moeten plaatsvinden, maar door de toen geldende coronamaatregelen is deze verplaatst. Tijdens deze markt lopen de leerlingen normaliter met hun ouders door de school en nemen ze een kijkje bij de verschillende profielen. Hier wordt dan uitleg gegeven door de betreffende docenten en leerlingen uit de bovenbouw.

Tijdens de profielenmarkt in januari waren jammer genoeg alleen leerlingen welkom. Het is voor leerlingen lastig om zelf zonder voorbereiding door een schoolgebouw te lopen en te ontdekken wat de verschillende profielen inhouden. De leerlingen hebben daarom voorafgaand aan de profielenmarkt een tweetal profielen uitgekozen die ze wilde bezoeken. Tijdens een tweetal workshop rondes kregen de leerlingen een presentatie en hebben ze kunnen ervaren welke activiteiten er zoal worden uitgevoerd bij de gekozen profielen.

In februari vindt naar aanleiding van de rapportvergadering een nieuwe ronde oudergesprekken plaats. Na deze ronde oudergesprekken die begin februari plaatsvinden, zijn er altijd leerlingen die nog niet weten wat ze willen kiezen. Om deze leerlingen nog een extra steuntje in de rug te geven organiseren we meeloopdagen in de bovenbouw. De leerlingen kunnen dan enkele uurtjes meelopen bij de profielen die worden aangeboden bij de scholen in de regio.

Kortom, januari en februari, drukke maanden! Nu maar hopen dat leerlingen door al deze activiteiten een passende keuze kunnen maken. Hopelijk kunnen we volgend schooljaar de ouders weer meer betrekken tijdens deze belangrijke periode. Uit onderzoek blijkt namelijk dat ‘ruggespraak’ met je ouders belangrijk is in het maken van een profielkeuze of studiekeuze. Zij zijn degene die hun kind kritische vragen kunnen stellen. En degene die hun kind door en door kennen, en dus ook weten of iets wel of niet bij hun kind past. In de online-oudergesprekken kun je dit voor een gedeelte laten terug komen. Maar hiervoor is de situatie verre van ideaal. Ik ben benieuwd hoe deze ‘lichting’ leerlingen er volgend schooljaar voorstaat. Volgen ze dan nog steeds het gekozen profiel?

Sjoerd Bongaerts is gastblogger en onderwijsadviseur bij impactyou.nl en Decaan / Docent economie, projectonderwijs bij het Blariacumcollege. Daarnaast is hij eigenaar van Young Talent Coach; www.youngtalentcoach.com. Hij helpt jongeren de beste te worden in het maken van belangrijke loopbaankeuzes door hun talent te prikkelen.

Het bericht De drukke maanden januari en februari verscheen eerst op ImpactYou.

In het MBO College Zuidoost zijn we begonnen met – wat wij noemen – Teammentoraat. Teammentoraat heeft vele overeenkomsten met de Teamgecentreerde Arbeidsorganisatie. Sterker, Teammentoraat is deels geïnspireerd op een eerder concept van Van der Hilst: De Blauwdruk voor de Emergente School. Emergent staat voor het spontaan optreden van inzichten door de samenwerking tussen docenten. Het verschijnsel dat nieuwe ideeën en nieuwe structuren ‘oppoppen’ (Engels: ‘to emerge’) vanuit contacten tussen mensen. Het geheel is door de interactie meer dan de som der delen, één plus één is soms drie, aldus Van der Hilst.

In het MBO College Zuidoost bespreken de mentoren van een team hun problemen en uitdagingen door middel van Teammentoraat met elkaar. Die collega’s hebben nagedacht over de betekenis van autonomie en verbondenheid. Bijvoorbeeld door zich af te vragen hoe je controle en vrijheid combineert en hoe je de waarde van je lessen verantwoord. Zijn die lessen een gegeven of denk je – eigenlijk elke keer – na over de betekenis voor je studenten die voor je neus zitten? Als de antwoorden op deze vragen een plek hebben gekregen, start het team met casuïstiek. Casuïstiek met als doel het uitwisselen van kennis en maatwerk in de begeleiding.

We zijn werkenderwijs op zoek naar kaders van Teammentoraat dat leidt tot gepersonaliseerd leren én gepersonaliseerd begeleiden. Alles afgestemd op de mogelijkheden en voorkeuren van de student. En gepersonaliseerd leren betekent natuurlijk niet dat de studenten individueel aan de slag moeten. In tegendeel: ze zitten gewoon in een klas waar de dynamiek van belang is.

Wat was er nu zo fascinerend aan dat ECBO-webinar? Ik denk dit: Van der Hilst legt uit dat gepersonaliseerd leren, door middel van Teamgecentreerde Arbeidsorganisatie – bij ons dus Teammentoraat – wordt gehinderd door een enorme behoefte aan standaardisatie. Vanuit zowel het management als docenten. Dat is het! Hoe komen we een  beetje los van die behoefte? Bij mij op school is er over een maand een onderwijsdag voor alle medewerkers. De collega’s die werken met Teammentoraat zijn dan uitgenodigd om te vertellen over de effecten. Ik hoop dat we kunnen horen dat Teammentoraat een inspirerende vorm van samenwerken is en dat het maatwerk tevreden studenten oplevert. Mogelijk groeit dan de animo voor gepersonaliseerd leren.

Jac. de Wit is docent Omgangskunde en Leerwerkcoach voor het ROC van Amsterdam. Vanuit die laatste rol begeleidt hij jongeren naar een passende opleiding òf passend werk. Hij is vader van twee tieners en ondergedompeld in de wereld van de adolescent. Ondertussen is hij gestart met de Master Pedagogiek en is sinds twee jaar als onderzoeker aangesloten bij de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam. Zie: https://woa-vo-mbo.kohnstamminstituut.nl/ Thuis en op school maakt hij leuke, leerzame dingen mee die gaan over motivatie, adolescentie en loopbaanontwikkeling. Hij vindt het fijn om daarover te schrijven, omdat het soms indruk maakt, soms om te lachen is en ook… omdat hij over die thema’s een mening heeft.

Het bericht Gepersonaliseerd leren; wat is het probleem? verscheen eerst op ImpactYou.

Zoals je in mijn vorige blog hebt gelezen, hebben de ouders tijdens een eerste algemene ouderavond kennis gemaakt met de weg die wij met de leerlingen bewandelen in de richting van de profielkeuze. De eerste betrokkenheid in de richting van de profielkeuze is dus al gemaakt. Tijdens deze avond maak ik als decaan ouders ervan bewust dat zij een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het maken van een passende profielkeuze. Het aangaan van een gesprek over dit onderwerp met hun kind vormt de basis. Een gesprekje over de voortgang op school zorgt al voor grote betrokkenheid. Daarnaast worden ouders tijdens de eerste ouderavond ook geïnformeerd over de stageperiode. De loopbaancompetentie ‘netwerken’ wordt uitvoerig besproken. Wat is het belang van deze competentie en hoe kunnen ouders hier een rol in spelen? Door het verzamelen van werkgegevens creëren we een database met informatie over de beroepen van ouders. Zo breiden we allemaal ons netwerk uit en verzamelen we een gids vol met nieuwe stageplekken.

Na de ouderavond gaan we verder op weg met onze expeditie richting te profielkeuze, de volgende stap wordt gezet, namelijk de profielenmarkt. Iedere campus (onze stichting bestaat uit drie verschillende scholen/campussen) organiseert een eigen profielenmarkt. Op deze profielenmarkt opent de campus de deuren voor tweedejaarsleerlingen uit de regio. Leerlingen kunnen dan samen met hun ouders ervaren wat een profiel inhoudt, voeren gesprekken met leerlingen en krijgen algemene informatie over het profiel. Helaas kunnen dit jaar de ouders niet fysiek mee richting de profielenmarkt, de coronamaatregelen staan dit niet toe. Des te belangrijker is het dus om ouders op voorhand goed bij dit proces te betrekken.

Binnen de regio Venlo worden acht verschillende profielen in het vmbo aangeboden. Om leerlingen zo goed mogelijk kennis te laten maken met de profielen wordt er vooraf een voorbereidende opdracht met de leerlingen gedaan. In deze opdracht maken leerlingen kennis met beroepen die aansluiten bij de verschillende profielen. Op die manier wordt het beeld dat leerlingen van een profiel hebben uitgebreid en spreekt dit leerlingen meer tot de verbeelding. Hieronder lees je In het kort hoe de opdracht is opgezet.

In de opdracht wordt gewerkt met acht verschillende rondes. In elke ronde kiest de leerling het beroep dat hij/zij het meest bij zichzelf vindt passen. De beroepen die per ronde aan bod komen passen stuk voor stuk bij één van de profielen van het vmbo. Bij alle beroepen ontvangen de leerlingen in enkele vol zinnen meer informatie over het beroep. Na de uitleg kiezen de leerlingen per ronde dus het beroep dat ze het meest interessant lijkt. Dit doen ze door uit een bakje de naam van het passende profiel te kiezen, de beroepen zijn immers gekoppeld aan één van de acht profielen. Na acht rondes hebben de leerlingen acht kaartjes met namen van profielen. Dit vormt de basis. De leerlingen maken een top drie, welke profiel hebben ze het meest gekozen? De profielen die in deze top drie staan vormen het startpunt voor een verder onderzoek.

In een thuisopdracht gaan de leerlingen zich voorbereiden op de profielenmarkt. Samen met ouders gaan ze onderzoeken welke profielen bezocht moeten worden tijdens de profielenmarkt(en). De top drie uit het spel vormt hierbij de basis. Ouders krijgen een instructiebrief mee naar huis, daarnaast ontvangen de leerlingen een lesbrief. Doormiddel van deze twee documenten gaan leerlingen zich samen met hun ouders voorbereiden op de profielenmarkten. Vinden de ouders bijvoorbeeld dat het profiel past bij hun kind? Welke vakken zijn verplicht om te volgen? Is het kind hier goed in? Op welke school wordt het profiel aangeboden? Aan de hand van onder andere deze vragen en een handige website ontdekken de leerlingen samen met hun ouders stapsgewijs wat de profielen inhouden.

Door het uitvoeren van deze opdracht en het bezoeken van de profielenmarkten zijn de leerlingen weer een stukje verder gekomen op hun expeditie. Weer een stapje dichterbij het maken van een profielkeuze. Tijdens de oudergesprekken wordt de profielen top drie ook besproken. De leerling deelt in zijn/haar presentatie wat de opdracht en de gesprekken met ouders hebben opgeleverd. Tijdens het oudergesprek wordt hierdoor de betrokkenheid van de ouders ook weer vergroot. Samen bespreken we welke volgende stappen gezet dienen te worden. Kunnen we op basis van het netwerk van de ouders en de leerling een geschikte stageplek vinden? Allemaal vragen die we gezamenlijk beantwoorden tijdens het oudergesprek.

Meer informatie over de beschreven opdracht? In het downloadcenter vind je de handleiding terug.

Sjoerd Bongaerts is gastblogger en onderwijsadviseur bij impactyou.nl en Decaan / Docent economie, projectonderwijs bij het Blariacumcollege. Daarnaast is hij eigenaar van Young Talent Coach; www.youngtalentcoach.com. Hij helpt jongeren de beste te worden in het maken van belangrijke loopbaankeuzes door hun talent te prikkelen.

Het bericht Ouders betrekken bij de profielkeuze verscheen eerst op ImpactYou.

In de eerste periode van het schooljaar ben ik als decaan bezig geweest met een aantal verschillende dingen. Naast de organisatorische zaken, heb ik een ouderavond voorbereid en heb ik samen met een collega de week van Zorg en Welzijn voorbereid.

Na de herfstvakantie geef ik mijn eerste presentatie bij een ouderavond in mijn rol als decaan. In twee rondes geef ik de ouders van onze tweedejaars leerlingen informatie over de profielkeuze. Het programma bestaat deze avond uit twee delen. In het eerste deel geef ik als decaan algemene informatie over het kiezen van een profiel. In het tweede deel geven de coaches (mentoren) informatie over ‘de weg naar de profielkeuze’ en betrekken ze ouders bij het keuzeproces. Het betrekken van ouders bij het keuzeproces zie ik al een zeer essentieel onderdeel voor leerlingen om te komen tot een passende profielkeuze.

Maar hier later meer over, eerst terug naar het deel waarin ik als decaan een grote rol heb. In het algemene deel geef ik de ouders de eerste informatie over de profielkeuze. Wat is een profielkeuze eigenlijk? Voor veel ouders is de profielkeuze in het vmbo een onderwerp wat niet heel bekend voor ze is. Mijn taak om hier verandering in te brengen. Dit is niet gemakkelijk. Het vmbo is door de jaren heen flink veranderd. Naast dat de benamingen voor de leerwegen zijn veranderd zijn er ook nieuwe namen voor de profielen. Er is nog een obstakel want, we werken bij ons op school op verschillende afdelingen met combinatieklassen. Zo zitten er basis- en kaderniveau leerlingen bij elkaar in één klas. Maar er zijn ook klassen waar leerlingen met een kader- of theoretischniveau bij elkaar in één klas zitten. De profielen voor de theoretische leerweg zijn heel anders dan voor de basis, kader en gemengde leerweg. Om dit obstakel te vermijden geef ik de voorlichting in twee delen. Zo hoeven de ouders alleen maar bij het gedeelte aan te sluiten dat van toepassing is voor hun kind. In de voorlichting die ik geef leg ik uit wat een profielkeuze is en ga ik in op de verschillende niveaus binnen het vmbo. Met name op de verschillen tussen deze niveaus. Vanuit hier geef ik informatie over de opbouw van een profiel. Welke onderdelen en vakken zijn er aan een profiel gekoppeld? Wat is verplicht en welke onderdelen kunnen de leerlingen zelf kiezen?

In het tweede deel van de ouderavond zijn de coaches aan zet. Zij gaan met de ouders in gesprek over de weg naar de profielkeuze. Wat doen wij op school allemaal om leerlingen een passende keuze te laten maken? Om ouders te betrekken bij het keuzeproces gaan de coaches met de ouders aan de slag om de beroepen van de ouders te koppelen aan de verschillende profielen. Zo krijgen ouders een beeld over de inhoud van de profielen. Daarnaast geeft het ons als school ook mooie input. De coaches verzamelen de gegevens over de beroepen in een database. Deze database gebruiken we vervolgens om leerlingen te koppelen aan stageplekken. Een van de onderdelen op weg naar een passende profielkeuze is immers het ‘echte ervaren’. Hier starten we al mee in leerjaar één. In alle leerjaren gaan de leerlingen namelijk op stage.

De ouderavond is het startpunt van de profielkeuze in leerjaar twee. Vanuit hier volgen er nog meer activiteiten die er voor moeten zorgen dat leerlingen een passende profielkeuze kunnen maken. Welke activiteiten ik nog meer organiseer lees je in mijn volgende blog. Ook zal ik dan meer uitleg geven over het betrekken van ouders bij LOB.

Eén van de activiteiten die ik organiseer wil ik in dit blog nog even aantippen: ‘de week van…’

Het profiel ‘Zorg en Welzijn’ is één van de profielen die we aanbieden binnen het vmbo op het Blariacumcollege. Alle profielen die wij binnen de school aanbieden worden onder de aandacht gebracht via de ‘week van…’. Begin november staat ‘de week van Zorg en Welzijn’ gepland. Op allerlei manieren besteden we deze week aandacht aan het profiel. Zo wordt bijvoorbeeld de afdeling aangekleed met attributen die horen bij Zorg en Welzijn. In de lessen handvaardigheid worden er bijvoorbeeld voorwerpen geknutseld zoals een kinderwagen, een föhn, een tandenborstel of een schaar. Daarnaast wordt er bij de verplichte profielvakken (biologie en verzorging) en de coachuren aandacht besteedt aan het profiel. Wil je meer weten over onze aanpak met betrekking tot de ‘week van…’? Neem dan gerust contact met mij op.

Sjoerd Bongaerts is gastblogger en onderwijsadviseur bij impactyou.nl en Sjoerd Bongaerts is gastblogger en onderwijsadviseur bij impactyou.nl en Decaan / Docent economie, projectonderwijs bij het Blariacumcollege. Daarnaast is hij eigenaar van Young Talent Coach; www.youngtalentcoach.com. Hij helpt jongeren de beste te worden in het maken van belangrijke loopbaankeuzes door hun talent te prikkelen.

Het bericht Mijn eerste periode als decaan verscheen eerst op ImpactYou.

Waarschijnlijk kennen alle docenten en ander onderwijspersoneel deze struggle wel. Dus hoe mooi is het dat we september kunnen afsluiten zonder?

Over fijn, leuk en mooi onderwijs gesproken. Hoe kan het toch dat er steeds minder mensen kiezen om in het onderwijs te werken? Er ontstaat momenteel in het zuiden des lands een enorm tekort aan docenten. Niet voor elk vak natuurlijk, maar toch wel voor meer vakken. Dat zal in de rest van Nederland toch zeker niet anders zijn?Waarom zijn er steeds minder mensen die net als ik het onderwijs in willen? Om jullie over te halen, non-docenten, wil ik graag alle leuke dingen opnoemen die het onderwijs te bieden heeft.

De studenten, leerlingen, deelnemers. Hoe je ze noemt, maakt niets uit. Ze horen wel op nummer één te staan. Je leert elke dag nieuwe dingen via de jongeren, ze houden je jong (of laten je even heel oud voelen). Ze hebben interesse in jou (vooral als je uitleg wil geven) en als je een beetje je best doet, kun je ze veel leren. Je kunt niet alleen een vakdocent zijn, begeleiding hoort erbij en maakt het werk zo leuk.

Letterlijk elke dag is anders. Met welk humeur je ook de school binnengaat, je weet nooit met welk humeur je het eerste lesuur verlaat. Meestal hebben de studenten haarfijn door hoe jij naar binnenkomt en zullen ze daarnaar handelen (soms dagen ze ook wel extra uit hoor). Eigenlijk hebben ze allemaal enorme voelsprieten en kun je geen les doorkomen met slechte zin, want…

Wat hebben ze een enorm slecht, maar leuk gevoel voor humor. Er is geen enkel lesuur waarin ik geen raar, apart, gek of vreemde opmerking/grap hoor waar de studenten enorm om in een deuk liggen. Ze genieten van de tijd die ze samen zijn op school en dat is ook wel te merken in hun humor. Of ze nu 16 zijn of 23, eigenlijk doet iedereen wel mee.

Collega’s, zijn ook een goede reden om voor onderwijs te kiezen. Je werkt intensief samen met anderen, met dezelfde passie, om de studenten voor te bereiden op de maatschappij, een vervolgopleiding of hun beroep. Dat is toch gewoon al geweldig?

Ik kan nog 400 redenen opnoemen waarom het onderwijs geweldig is, maar eigenlijk kun je het ook komen ervaren. Dat kan bij VISTA College, maar ik weet zeker dat het ook bij andere scholen kan. Meld je eens aan, laat weten dat je interesse hebt, ga eens kijken en wellicht vind jij het onderwijs net zo leuk als ik.

Eva Wagemans is docente aan het VISTA college in Heerlen. Het zuiden van Nederland staat niet alleen garant voor beter weer (haha), maar ook voor leuke studenten. Als docent Engels, Nederlands en burgerschap probeert ze de studenten van de ICT-afdeling communicatiever en wereldwijzer te maken. Mocht dat niet lukken, dan hebben ze tenminste een uur gelachen (al kan ze ook wel streng zijn). 

Het bericht Een ‘oproep’ om te kiezen voor het onderwijs verscheen eerst op ImpactYou.

Hoewel ik hoopte niet meer over Corona te spreken, moet ik wel. Want al die nieuwe indrukken die gaan natuurlijk ook weer gepaard met 20 à 25 nieuwe en bekende gezichten die ineens weer in een klaslokaal zitten in plaats van op teams. Waar ik ze kon vragen hun microfoon te muten als ik uitleg gaf, moet ik nu toch een paar keer gek kijken naar studenten voor ze doorhebben dat ik even kort iets wil vertellen. Namen oefenen hoort er weer bij, dus ook dat gaat vaak gepaard met iets drukkere oefeningen en doordat onze opleidingen nog steeds groeien zijn de klassen ook vaak groter en vinden lessen plaats in open lesruimtes. Al met al een aantal zeer goede redenen om overprikkeld de school te verlaten aan het einde van de werkdag. 

Reguleren lukt me nog niet zo goed (tips zijn welkom), omdat ik er, net als elk jaar, ook dit jaar toch een missie van maak om zo snel mogelijk iedereen te leren kennen. Dat gaat me ook dit jaar weer aardig af, want wat is het leuk om vreemde feitjes aan de studenten en hun namen te koppelen. Dit jaar mogen ze elkaars namen in Google intypen en zelf onderzoeken wat ze kunnen vinden over een klasgenoot. Niet de meest snelle oefening, maar wel een opdracht die past bij de ICT’ers (en ik kom eens wat meer te weten dan: mijn hobby’s zijn gamen en chillen met vrienden). 

Namen leren is voor mij het allerbelangrijkst aan het eerste contact. Je bouwt toch eerder een band op als je iemand gewoon kunt aanspreken bij zijn/haar naam dan dat je elke keer weer in het leerlingvolgsysteem het smoelenboek moet raadplegen. Het kost wel veel lestijd, dat moet je eraan willen en kunnen besteden. 

Mijn tip voor het begin van een schooljaar is toch echt wel om die tijd te nemen. Op den duur biedt het jou als docent zoveel meer rust en structuur en de student voelt zich veel sneller gezien en gehoord dan wanneer je de tijd niet neemt. Eventueel kun je het smoelenboek -ik neem daarmee stiekem aan dat elke school die wel kent- afdrukken en als flash cards gebruiken of gewoon oefenen vanuit het leerlingvolgsysteem, maar zorg dat je de student leert kennen bij naam en persoonlijkheid. 

Voor wat betreft namen, ik ben ook op zoek naar een leuke jongensnaam voor onze zoon die in december geboren wordt. Dus als je de namen van jouw leerlingen kent en je vindt er een echt heel leuk, deel die gerust. De inspiratie wordt gewaardeerd.

Eva Wagemans is docente aan het VISTA college in Heerlen. Het zuiden van Nederland staat niet alleen garant voor beter weer (haha), maar ook voor leuke studenten. Als docent Engels, Nederlands en burgerschap probeert ze de studenten van de ICT-afdeling communicatiever en wereldwijzer te maken. Mocht dat niet lukken, dan hebben ze tenminste een uur gelachen (al kan ze ook wel streng zijn). 

Het bericht Happy new school year! verscheen eerst op ImpactYou.

Het schooljaar bij VISTA college is opgedeeld in 4 periodes van 9 of 10 weken. De laatste periode is periode 4 en dus “het gesnipperde einde” of “het rommeltje”, de tijd waarin studenten ook het overzicht enorm kwijtraken. Studenten willen de eindspurt inzetten, nog even snel een aantal toetsen of opdrachten inhalen, maar hebben niet echt duidelijk in beeld hoe dit er nu aan toe gaat. En eerlijk is eerlijk, het overzicht is voor mij ook niet altijd helemaal helder.
Vandaag neem ik jullie mee in hoe ik deze uitdaging dit jaar heb aangepakt en hoe ik dit de volgende jaren nog wil gaan uitbreiden (want al doende leert men).

Allereerst heb ik voor mezelf een duidelijk overzicht gemaakt met mijn lesrooster en alle vrije dagen. Studenten die namelijk les krijgen op maandag zijn deze periode gezegend, want er vielen maar liefst vier maandagen uit. Dit betekent echter wel dat er van de inhoud van mijn lessen weinig kan overblijven of de studenten enorm veel huiswerk moeten maken. Het overzicht zorgde ervoor dat ik dit duidelijk in beeld had en een aantal extra momenten heb kunnen inplannen om lessen in te halen op andere dagen.

Daarna heb ik dus lessen verplaatst of geruild om de studenten minder huiswerk te hoeven geven. Dit zorgt ervoor dat studenten merken dat je ze al een beetje tegenmoet komt en meer rust hebben als ze geen school hebben. Voor mezelf als docent zorgt het ervoor dat ik minder haastige lessen heb. Er is meer tijd over om even ergens over te praten.

Ik behoud ook een duidelijke communicatie met de studenten door ze al te vertellen wanneer de volgende les weer is en wat we dan gaan doen. Hierdoor zijn er minder verrassingen voor als ze ergens niet meer aan gedacht hebben. Daarnaast heb ik, sinds het thuiswerken, ook veel contact met de individuele student via de Teams chat. Hier spreken studenten mij vaak aan, maar andersom gebeurt ook geregeld.

Het einde van het jaar bij onze opleiding vaak een belangrijke eye-opener voor studenten. Ze willen toch graag over naar het volgende schooljaar en zetten de eindspurt in. Dit jaar ben ik die eindspurt gaan coördineren – voor mijn lessen – vanaf het einde van periode 3. Hierdoor zit de druk bij de studenten en bij mij niet in de allerlaatste schoolweken, maar kan ik deze verspreiden over tien schoolweken. Dit zorgt bij mezelf ook echt wel voor een extra stuk rust. Wat ik wel voor volgend jaar wil doen is alternatieve opdrachten en toetsen al klaar hebben staan, want deze dienden toch nog gemaakt te worden in de avonden, weekenden en de meivakantie. Vooruitdenken is hierin een sterk leerpunt voor mij.

Wat ik mee wil geven in deze blog is dat deze laatste weken voor studenten, leerlingen en leerkrachten toch wel voor veel onrust kunnen zorgen. Niet alleen de lessen, maar ook de voorbereiding voor volgend schooljaar en het afsluiten van de eindexamenklassen komen bij elkaar. Maak het voor jezelf dan makkelijk door een duidelijk overzicht te genereren voor jezelf en voor elkaar.

Voor nu, de donderdag voor Pinksteren, de lessen van aanstaande maandag gaan niet door, dus bij dezen een herinnering voor de klassen A.I.142 en A.I.341 😉

Eva Wagemans is docente aan het VISTA college in Heerlen. Het zuiden van Nederland staat niet alleen garant voor beter weer (haha), maar ook voor leuke studenten. Als docent Engels, Nederlands en burgerschap probeert ze de studenten van de ICT-afdeling communicatiever en wereldwijzer te maken. Mocht dat niet lukken, dan hebben ze tenminste een uur gelachen (al kan ze ook wel streng zijn). 

Het bericht Periode 4 verscheen eerst op ImpactYou.

Ik ben in gesprek gegaan met de schoolleiding. Ik heb aangegeven dat onze reguliere plekken bedanken voor nieuwe stagiaires omdat zij half of volledig in lockdown zitten. Ik droeg de oplossing voor: stop met het gebruik van alleen erkende stages en stop met het vastgestelde aantal uren stagelopen. Laten we alle vormen van praktijk als stage zien en laten we flexibel zijn in het aantal uren.

Het resultaat hiervan is voor mijn collega’s en mij een compleet andere manier denken. Want we zijn allemaal gewend aan werkprocessen als leerdoelen. En dat alle studenten dezelfde processen doorlopen, in dezelfde tijd en dat dat leidt tot het diploma. Het begeleiden is daarop gericht. Maar nu is het resultaat in deze casus: elke student moet aan iets van praktijk geholpen worden, buiten de erkende plekken om en als het geen 16 uur per week is, dan is 8 uur ook goed.

En – dat was ook een resultaat van het gesprek met de schoolleiding – dat gaat ook meetellen voor het diploma. Dat gaat leiden tot verschillen en verstoorde routine. Collega’s die gewend zijn aan een rechttoe, rechtaan opleiding waren onthand met deze nieuwe invulling van de stages. Zij vroegen aan mij uitleg. Ze vroegen mij na te denken over de situatie over een paar maanden. Wie krijgt dan wel en wie niet zijn diploma?

Ik vertelde dat dat wel goed komt. Ik weet dat we vlak voor het diplomeren de examendossiers op orde krijgen door de voorwaarden optimaal in te vullen. Ik houd er van om voorwaarden optimaal in te vullen en daarin creatief te zijn. Het is voor mij een manier om rekening te houden met individuele omstandigheden van studenten. En maatwerk is modern, het is ouderwets om iedereen dezelfde maat te nemen. Een kloof tussen mijn visie en die van mijn collega’s.

Waar ik aan voorbij ga is de waarde die docenten hechten aan hun rol van vakopleider in een gestructureerd systeem. Een systeem dat respect verdient. Dat is het dilemma. Dat mogelijk ook door studenten en hun ouders wordt beleefd. En bedrijven. Allen actoren in deze casus. Als we de praktijk zo losjes gaan invullen, verkrijg je dan wel een diploma dat respect verdient? Ik heb het hoofdstuk over Mentale Modellen in de Vijfde Discipline van Peter Senge er nog eens op nageslagen: ‘Nieuwe inzichten worden niet in de praktijk gebracht, omdat ze niet in overeenstemming zijn met de voorstelling van de wereld (bijvoorbeeld de schoolwereld) en hoe de dingen daarin gebeuren’.

Het alternatief dat ik wil ontwikkelen  – ingegeven na het herlezen van Senge – is contact maken met de ander en die ander niet bestempelen als ouderwets. Dat wil ik doen door af te spreken met collega’s. Door het plannen van een koffiemoment maak ik tijd om het volgende te bespreken: ‘Beste collega, dit is mijn visie/manier van werken en zo ben ik er toe gekomen. Hoe klinkt dat? Wat vind je zinnig en wat niet? Zie je manieren waarop ik mijn visie/manier van werken kan verbeteren? Wat is jouw visie? Competenties die ik dan ontwikkel zijn: organisatiesensitiviteit, tactisch gedrag en luisteren.

Jac. de Wit is docent Omgangskunde en Leerwerkcoach voor het ROC van Amsterdam. Vanuit die laatste rol begeleidt hij jongeren naar een passende opleiding òf passend werk. Hij is vader van twee tieners en ondergedompeld in de wereld van de adolescent. Ondertussen is hij gestart met de Master Pedagogiek en is sinds twee jaar als onderzoeker aangesloten bij de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam. Zie: https://woa-vo-mbo.kohnstamminstituut.nl/ Thuis en op school maakt hij leuke, leerzame dingen mee die gaan over motivatie, adolescentie en loopbaanontwikkeling. Hij vindt het fijn om daarover te schrijven, omdat het soms indruk maakt, soms om te lachen is en ook… omdat hij over die thema’s een mening heeft.

Het bericht Contact met collega’s tijdens corona verscheen eerst op ImpactYou.